اشارت مىرود : 1 . امامت مهم‌ترين اختلافى كه در آن زمان رخ داد و ادامه يافت ، اختلاف دربارهء امامت و خلافت بود . شهرستانى ، مؤلف « ملل و نحل » مىنويسد : بزرگ‌ترين اختلاف ميان امت اسلام دربارهء امامت به وجود آمد ؛ زيرا هيچ‌گاه در اسلام دربارهء هيچ قاعده و اصل دينى ، نزاعى ؛ همانند نزاع دربارهء امامت واقع نشده است . اين اختلاف نخست ميان مهاجرين و انصار در سقيفه واقع شد ، كه هر كدام مىخواستند امير و رهبرى داشته باشند ، مهاجرين سعد بن عباده را برگزيدند ، كه در اين هنگام با ورود عمر و ابو بكر چهرهء مسأله تغيير پيدا كرد و عمر به عنوان خليفه با ابو بكر بيعت كرد و ديگران نيز با او بيعت كردند . در هر حال امت اسلامى از همين جا به دو فرقه تقسيم شدند : يك دسته با استناد به آيات مختلف از جمله آيهء « اكمال دين و اتمام نعمت » و آيهء تطهير و احاديث پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مانند حديث ثقلين معتقد بودند كه جانشين و خليفهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و امام مسلمين از جانب خداوند متعال تعيين شده است ؛ زيرا امام كسى است كه معصوم باشد ، و از طرف ديگر ، تنها راه شناخت عصمت ، وحى الهى است ، نه چشم ظاهر بين ، و تنها كسى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم او را به عنوان جانشين معرفى كرده است ، امير المؤمنين على بن ابيطالب عليه السّلام است . شيخ صدوق رحمه اللّه در كتاب خصال ، نام دوازده تن از بزرگان مهاجر و انصار و احتجاجات آنان را با ابو بكر در اين باره نقل كرده است . « 1 » دستهء دوم ، گروهى بودند كه - با استناد دلايلى كه در جاى خود ذكر شده است « 2 » آيات و احاديث مربوط به امامت را ، ناديده گرفته ، و راه تعيين خليفهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و امام مسلمين را انتخابات و بيعت مردم دانستند ، اگر چه در مورد اولين خليفه ، پس از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم چنين كارى

--> ( 1 ) مهاجرين : خالد بن سعيد بن عاص ، مقداد بن اسود ، عمار ياسر ، ابوذر غفارى ، سلمان فارسى ، عبد الدين بن مسعود ، و بريدهء اسلمى . و انصار : خزيمة بن ثابت ، سهل بن حنيف ، ابو ايوب انصارى ، و ابو الهيثم بن تيهان ، بوده‌اند . ( 2 ) ر . ك : المراجعات ، شمارهء 84 / 261 - 277 .